O projekcie
Projekt dofinansowany ze środków rządowego programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni+” na lata 2021–2025, edycja 2025
Projekt "Aktywna i Zdrowa Jesień Życia" obejmuje 200 osób w wieku 60+ zamieszkałych w 24 gminach wiejskich i miejsko-wiejskich województwa pomorskiego (m.in. Cedry Wielkie, Kolbudy, Pruszcz Gdański - Juszkowo, Przywidz, Pszczółki, Suchy Dąb, Trąbki Wielkie, Prabuty, Gardeja, Kwidzyn, Ryjewo, Sadlinki, Choczewo, Gniewino, Linia, Luzino, Łęczyce, Szemud, Wejherowo, Dzierzgoń, Sztum, Mikołajki Pomorskie, Stary Dzierzgoń, Stary Targ). Celem głównym projektu jest poprawa jakości życia osób 60+. Cele szczegółowe to m.in.: promocja zdrowego stylu życia dostosowanego do wieku, podniesienie wiedzy o zachowaniach prozdrowotnych i prawnych, zapobieganie izolacji społecznej, wsparcie zdrowia psychicznego, zwiększenie aktywności ruchowej oraz umożliwienie uczestnictwa w kulturze i samorealizacji. Działania realizowane będą lokalnie - spotkania edukacyjne, zajęcia ruchowe, warsztaty psychologiczne, aktywności kulturalne, zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia, różne formy aktywizacji społecznej (w tym przygotowanie do wolontariatu).
Wsparcie w projekcie zostanie zrealizowane w formule 10 grup wsparcia po 20 osób, co łącznie objmie 200 uczestników – osób starszych. Zajęcia prowadzone będą w formie warsztatów grupowych oraz uzupełniająco w formie wsparcia indywidualnego, zgodnie z potrzebami uczestników. Łącznie w projekcie zrealizowany zostanie kompleksowy program aktywizacji społecznej, zdrowotnej, edukacyjnej i integracyjnej seniorów, odpowiadający na zdiagnozowane potrzeby tej grupy.
Zestawienie godzin wsparcia na jedną grupę:
- Zdrowie Seniora – 4 h/gr
- Aktywny senior w społeczności lokalnej – 4 h/gr
- Senior/ka i prawo – 3 h/gr
- Senior/ka i pieniądz – 2 h/gr
- Bezpieczeństwo seniora – 4 h/gr
- Opieka domowa – 2 h/gr
- Trening pamięci – 4 h/gr
- Moja pasja, mój talent, moje hobby – 6 h/gr
- Zajęcia ruchowe – 5 h/gr
- Zajęcia integracyjne – 4 spotkania × 2 h = 8 h/gr
- Wsparcie psychologiczne – warsztaty grupowe – 2 h/gr
- Wsparcie psychologiczne – indywidualne – 20 h łącznie (na wszystkich uczestników)
Opis merytoryczny kluczowych obszarów
Zdrowie Seniora / Seniorki – łącznie 40h
Zajęcia w obszarze „Zdrowie Seniora/Seniorki” koncentrowały się na funkcjonowaniu organizmu w starszym wieku oraz kształtowaniu i utrwalaniu zasad zdrowego stylu życia dostosowanego do potrzeb osób starszych. Uczestnicy zdobywali wiedzę na temat zmian zachodzących w organizmie wraz z wiekiem, ich wpływu na codzienne funkcjonowanie oraz sposobów zapobiegania negatywnym skutkom starzenia się.
Istotnym elementem wsparcia była dietetyka osób starszych, obejmująca zagadnienia prawidłowego doboru diety przy najczęściej występujących schorzeniach wieku podeszłego (m.in. cukrzyca, nadciśnienie, choroby układu krążenia, problemy trawienne). Podczas zajęć omawiano zasady komponowania zbilansowanych jadłospisów, a także prowadzono warsztaty kulinarne, które miały charakter praktyczny i umożliwiały przełożenie wiedzy teoretycznej na codzienne nawyki żywieniowe.
Zajęcia obejmowały również tematykę najczęstszych schorzeń wieku senioralnego oraz ich profilaktyki, ze szczególnym uwzględnieniem roli diety, aktywności fizycznej i stylu życia. Uczestnicy otrzymali wskazówki dotyczące radzenia sobie ze zmniejszoną sprawnością lub niepełnosprawnością, w tym dostosowywania codziennych aktywności do własnych możliwości oraz korzystania z dostępnych form wsparcia.
Aktywny senior w społeczności lokalnej – łącznie 40h
Zajęcia w obszarze „Aktywny senior w społeczności lokalnej” miały na celu wzmocnienie postaw obywatelskich osób starszych oraz przygotowanie ich do aktywnego i świadomego udziału w wolontariacie. Uczestnicy zostali zapoznani z ideą wolontariatu, jego celami oraz obszarami działań, a także z prawami i obowiązkami wolontariusza, co pozwoliło na zrozumienie formalnych i etycznych aspektów pracy społecznej.
W ramach zajęć omówiono możliwości wolontariatu osób 60+, w szczególności działania na rzecz słabszych grup społecznych, pomoc w nauce dzieci i młodzieży, wsparcie opiekuńcze, towarzyszenie osobom chorym oraz osobom z niepełnosprawnościami. Podkreślono rolę wolontariatu jako narzędzia budowania więzi międzypokoleniowych, przeciwdziałania samotności oraz źródła satysfakcji i poczucia sensu dla osób starszych.
Integralną częścią wsparcia było szkolenie przygotowujące do pracy wolontariackiej, obejmujące elementy komunikacji, współpracy zespołowej oraz odpowiedzialnego zaangażowania w działania społeczne. Uczestnikom przedstawiono opis działań rodzimych, aktywnych organizacji pozarządowych korzystających z usług wolontariatu dostępnych na terenie gmin i powiatu, co umożliwiło bezpośrednie przełożenie zdobytej wiedzy na możliwość praktycznych działań (np. Stowarzyszenie: Animals, Akwedukt, NASZA EUROPA, Fundacja RC, FLOW, MAPA Obywatelska, Spektrum i inne w danych lokalizacjach projektowych).
Senior/ka i prawo – łącznie 30h
Zajęcia „Senior/ka i prawo” miały na celu zwiększenie świadomości prawnej osób starszych oraz wzmocnienie ich poczucia bezpieczeństwa w codziennym funkcjonowaniu. Podczas spotkań uczestnicy zapoznali się z podstawowymi prawami konsumenckimi, w szczególności z zasadami zawierania umów, reklamacji, odstąpienia od umowy oraz ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, które często dotykają seniorów.
Istotnym elementem wsparcia były zagadnienia z zakresu prawa rodzinnego, w tym kwestie dotyczące spadków, testamentów i darowizn, co pozwoliło uczestnikom lepiej zrozumieć skutki prawne podejmowanych decyzji oraz świadomie planować sprawy majątkowe. Omówiono również temat świadczeń i emerytur, zasad ich przyznawania oraz możliwości uzyskania dodatkowego wsparcia, co przełożyło się na lepszą orientację w systemie zabezpieczenia społecznego.
Szczególną uwagę poświęcono problematyce dyskryminacji ze względu na wiek, wskazując, jak ją rozpoznawać, jak reagować w sytuacjach naruszenia praw oraz gdzie szukać pomocy i wsparcia instytucjonalnego. Zajęcia prowadzone przez prawnika miały charakter praktyczny, z możliwością zadawania pytań i omawiania realnych sytuacji z życia uczestników.
Senior/ka i pieniądz – łącznie 20h (wolontariat, wkład własny)
Zajęcia „Senior/ka i pieniądz” zostały zrealizowane w formule wolontariatu jako wkład własny niefinansowy projektu i miały charakter praktyczno-edukacyjny. Ich celem było zwiększenie bezpieczeństwa finansowego seniorów oraz wzmocnienie kompetencji w zakresie codziennego zarządzania finansami osobistymi.
Podczas spotkań omówiono zagadnienia związane z nowoczesną bankowością, w tym korzystanie z kont bankowych, kart płatniczych, bankowości internetowej i mobilnej, ze szczególnym uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa. Uczestnicy zdobyli wiedzę na temat planowania budżetu domowego, kontroli wydatków oraz sposobów unikania zadłużenia i nieprzemyślanych zobowiązań finansowych.
Istotnym elementem zajęć była ostrożność finansowa, w tym rozpoznawanie najczęstszych form oszustw i nadużyć kierowanych do osób starszych (np. „na wnuczka”, „na pracownika banku”, fałszywe umowy i oferty inwestycyjne). Zajęcia sprzyjały wymianie doświadczeń oraz zadawaniu pytań dotyczących realnych sytuacji z życia uczestników.
Bezpieczeństwo seniora – łącznie 40 h
Zajęcia „Bezpieczeństwo seniora” miały na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa osób starszych w codziennym funkcjonowaniu, zarówno w przestrzeni domowej, jak i publicznej. Spotkania miały charakter praktyczny i edukacyjny, a omawiane treści odnosiły się do realnych zagrożeń, z jakimi mogą spotykać się seniorzy.
W ramach zajęć poruszono zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa w domu i na ulicy, w tym zapobiegania upadkom, wypadkom komunikacyjnym, włamaniom oraz innym niepożądanym zdarzeniom. Uczestnicy poznali zasady bezpiecznego poruszania się, właściwego zabezpieczania mieszkań oraz reagowania w sytuacjach nagłych.
Istotną część warsztatów poświęcono tematowi oszustw wymierzonych w osoby starsze. Seniorzy uczyli się rozpoznawać najczęstsze metody wyłudzeń oraz właściwie reagować na podejrzane sytuacje w bezpośrednim kontakcie – pseudo pracownik spółdzielni, gazowni, elektrowni, policji lub innych podmiotów i instytucji. Zajęcia sprzyjały wzmacnianiu asertywności oraz pewności w podejmowaniu decyzji.
Opieka domowa – łącznie 20 h
Zajęcia z zakresu opieki domowej koncentrowały się na przekazaniu seniorom praktycznych umiejętności niezbędnych do sprawowania codziennej opieki nad osobą chorą lub z niepełnosprawnością w warunkach domowych. Uczestnicy zapoznali się z podstawowymi zasadami pielęgnacji, wsparcia w czynnościach dnia codziennego oraz bezpiecznego towarzyszenia osobie wymagającej pomocy.
Istotnym elementem warsztatów była pierwsza pomoc przedlekarska, obejmująca reagowanie w nagłych sytuacjach zdrowotnych, takich jak zasłabnięcia, upadki czy urazy. Zajęcia miały charakter instruktażowy i praktyczny, co pozwoliło uczestnikom utrwalić zdobyte umiejętności i zwiększyć pewność działania.
Trening pamięci – łącznie 40 h(prowadzenie: psycholog)
Zajęcia „Trening pamięci” miały na celu wzmocnienie sprawności poznawczej seniorów oraz przeciwdziałanie negatywnym skutkom starzenia się funkcji poznawczych. Uczestnicy poznali różne rodzaje treningów umysłu, a także zagadnienia związane z zaburzeniami pamięci i naturalnymi procesami starzenia się mózgu.
Podczas warsztatów stosowano techniki zapamiętywania oraz ćwiczenia praktyczne, które wspierały koncentrację, logiczne myślenie i szybkość przetwarzania informacji. Wykorzystywano również gry oraz aplikacje edukacyjne, pokazując seniorom, w jaki sposób mogą samodzielnie ćwiczyć pamięć na co dzień.
„Moja pasja, mój talent, moje hobby” – łącznie 60 h
Zajęcia miały charakter rozwojowo-aktywizujący i umożliwiały seniorom odkrywanie oraz wzmacnianie indywidualnych zainteresowań.
Zajęcia sprzyjały aktywności twórczej, integracji, wzmacnianiu poczucia sprawczości oraz poprawie dobrostanu psychicznego seniorów. W ramach zajęć dokonywano zakupu niezbędnych materiałów, zgodnie z zaplanowanymi warsztatami.
Zajęcia integracyjne – łącznie 80 h
Zajęcia integracyjne realizowane były zgodnie z celem włączenia każdej osoby seniorskiej w społeczność projektową, budowania relacji, komunikacji i przeciwdziałania izolacji społecznej.
Zajęcia odbywały się w nieformalnej, przyjaznej atmosferze, z zapewnionym poczęstunkiem (kawa, herbata, napoje, ciastka, kanapki), co sprzyjało budowaniu relacji i poczucia wspólnoty.
Zajęcia ruchowe – łącznie 50h
Zajęcia ruchowe miały na celu poprawę ogólnej sprawności fizycznej seniorów, utrzymanie samodzielności oraz przeciwdziałanie skutkom siedzącego trybu życia. Program obejmował gimnastykę ogólnorozwojową, łagodny stretching, ćwiczenia równowagi i koordynacji, a także proste sekwencje wzmacniające mięśnie nóg, pleców i ramion, ze szczególnym uwzględnieniem poprawy postawy ciała.
Istotnym elementem zajęć były ćwiczenia oddechowe, relaksacyjne i wytchnieniowe, sprzyjające lepszemu dotlenieniu organizmu, redukcji napięcia i stresu. Dla osób o ograniczonej mobilności prowadzone były ćwiczenia w pozycji siedzącej na krzesłach, z możliwością wykorzystania prostego sprzętu, takiego jak piłki, taśmy czy kijki do nordicwalking. Zajęcia realizowano elastycznie – w sali gimnastycznej lub na świeżym powietrzu, w zależności od warunków pogodowych.
Wsparcie psychologiczne – warsztaty grupowe 20h – psycholog
Warsztaty grupowe miały charakter psychoedukacyjny i wspierający. Ich celem była poprawa kondycji psychicznej seniorów, wzmacnianie samooceny, pewności siebie oraz rozwijanie umiejętności asertywnego wyrażania potrzeb i emocji. Praca w grupie sprzyjała wymianie doświadczeń, normalizacji trudności oraz budowaniu poczucia wspólnoty i wzajemnego wsparcia.
Zajęcia umożliwiły uczestnikom lepsze rozumienie własnych emocji, reakcji na stres oraz mechanizmów radzenia sobie w sytuacjach trudnych i kryzysowych.
Wsparcie psychologiczne – konsultacje indywidualne (20 h) – wkład wolontariacki
Indywidualne konsultacje psychologiczne były realizowane na życzenie uczestników projektu i stanowiły istotne, uzupełniające wsparcie dla osób doświadczających trudnych sytuacji życiowych. Pomoc obejmowała m.in. radzenie sobie z chorobą własną lub bliskich, stratą, niepełnosprawnością, samotnością, obniżonym nastrojem, bezsennością, konfliktami rodzinnymi oraz brakiem poczucia sensu.
Forma indywidualna pozwalała na dostosowanie wsparcia do konkretnych potrzeb seniora, zapewniając poufność, bezpieczeństwo i komfort rozmowy.
Uczestnictwo Seniorów w kulturze – wydarzenia kulturalne
W ramach projektu „Aktywna i Zdrowa Jesień Życia” zrealizowano cykl działań ukierunkowanych na zwiększenie uczestnictwa seniorów w życiu kulturalnym, przeciwdziałanie izolacji społecznej oraz wyrównywanie dostępu do oferty kulturalnej dla osób starszych.
Wycieczka kulturalno-edukacyjna do Torunia – 30.09.2025 r.
Udział w wydarzeniach teatralnych i kinowych - 7 listopada 2025 r., 10 grudnia 2025 r.
Wycieczka kulturalno-edukacyjna do Fromborka – 28.11.2025 r.
Wyjazd świąteczno-kulturalny – 19.12.2025 r
Zrealizowane działania kulturalne umożliwiły seniorom aktywny udział w życiu kulturalnym regionu, poszerzenie wiedzy historycznej i artystycznej oraz integrację międzypokoleniową i środowiskową. Wszystkie wydarzenia zostały dostosowane do potrzeb, możliwości i zainteresowań osób starszych, stanowiąc dla uczestników wartościowe, inspirujące i niezapomniane doświadczenia, wzmacniające ich dobrostan społeczny i psychiczny.
